Smart Kontrakty, to protokół komputerowy mający na celu cyfrowe ułatwienie, weryfikację lub egzekwowanie negocjacji lub wykonania umowy. Inteligentne kontrakty pozwalają na wykonywanie wiarygodnych transakcji bez osób trzecich. Jedną z najlepszych rzeczy w blockchain jest to, że jako zdecentralizowany system, który istnieje między wszystkimi dozwolonymi stronami, nie ma potrzeby płacenia pośrednikom, a zautomatyzowane transakcje oszczędzają czas i wszelkie spory finansowe.
Jak powstały smart kontrakty?
W 1994 roku Nick Szabo, prawnik i kryptograf zdał sobie sprawę, że zdecentralizowana księga może być wykorzystywana do inteligentnych kontraktów, zwanych inaczej kontraktami samo-wykonawczymi, kontraktami blockchain lub kontraktami cyfrowymi. W tym formacie kontrakty mogą być konwertowane na kod komputerowy, przechowywane i replikowane w systemie oraz nadzorowane przez sieć komputerów obsługujących blockchaina. Spowodowałoby to również informację zwrotną z księgi, taką jak przelew pieniędzy i otrzymanie produktu lub usługi.
Czym są smart kontrakty?
Inteligentne kontrakty pomagają w wymianie pieniędzy, majątku, udziałów lub innych wartościowych rzeczy w przejrzysty, wolny od konfliktów sposób, unikając usług pośrednika.
Najlepszym sposobem opisania inteligentnych kontraktów jest porównanie technologii
z automatem sprzedającym. Zwykle idziesz do prawnika lub notariusza, płacisz im i czekasz, aż otrzymasz dokument. Dzięki inteligentnym kontraktom po prostu wrzucasz kwotę do automatu, a zamówiona przez Ciebie usługa automatycznie pojawia się na twoim koncie.
Co więcej, inteligentne kontrakty nie tylko określają zasady i kary dotyczące umowy w taki sam sposób, jak robi to tradycyjna umowa, ale także automatycznie egzekwują
te zobowiązania.
Jakie jest zastosowanie smart kontraktów?
Możesz używać inteligentnych kontraktów w różnych sytuacjach, od finansowych instrumentów pochodnych po składki ubezpieczeniowe, naruszenia umów, prawo własności, egzekwowanie kredytów, usługi finansowe, procesy prawne i umowy finansowania społecznościowego.
Poniżej przedstawiamy kilka przykładów tego, w jaki sposób można wykorzystać smart kontrakty:
Polityka – system głosowania jest niezwykle trudny do sfałszowania, ale mimo to inteligentne kontrakty rozwiązałyby wszystkie obawy, zapewniając nieskończenie bezpieczniejszy protokół. Głosy chronione księgą musiałyby zostać zdekodowane i wymagałyby nadmiernej mocy obliczeniowej, aby uzyskać do nich dostęp.
Ponadto, inteligentne kontrakty mogą podnieść niską frekwencję wyborczą. Duża część zniechęcenia pochodzi z problemów związanych z staniem w kolejce, udowadnianiem swojej tożsamości i wypełnianiem formularzy. Dzięki inteligentnym kontraktom wolontariusze mogą przenosić głosowanie online, a milenialsi będą mogli masowo oddawać głosy bez wychodzenia z domu.
Zarządzanie – Blockchain nie tylko zapewnia pojedynczą księgę jako źródło zaufania, ale także eliminuje możliwe wady w komunikacji i przepływie pracy ze względu na swoją dokładność, przejrzystość i zautomatyzowany system. Zwykle operacje biznesowe muszą są monotonne i wymagają fizycznego zatwierdzenia przez kontrahentów, a także pracowników banku. Zdarza się, że banki błędnie dokonują transakcji w zakresie wysokości, bądź terminu przelewu. Takie zachowanie może skutkować ewentualnym procesem odszkodowawczym przez przedsiębiorcę. Technologia blockchain działa natychmiastowo i jest w pełni zautomatyzowana, a dodatkowo – bezbłędna.
Analiza ruchu drogowego – Nie ma wątpliwości, że przechodzimy od gnuśnych przedludzkich kręgowców do super-inteligentnych robotów. Pomyśl o przyszłości, w której wszystko będzie zautomatyzowane. Google osiąga ten cel dzięki smartfonom, inteligentnym okularom, a nawet inteligentnym samochodom. Właśnie w tym pomagają inteligentne kontrakty. Jednym z przykładów są pojazdy autonomiczne lub samoparkujące. Szacuje się, że w chwili obecnej 90% wypadków komunikacyjnych powstaje z winy ludzkiego błędu. Jeżeli zatem wyeliminujemy ten czynnik zastępując go smart kontraktami, to uratujemy miliony żyć w skali roku.
Nieruchomość – Możesz uzyskać więcej pieniędzy dzięki inteligentnym kontraktom. Zwykle, jeśli chcesz komuś wynająć mieszkanie, lub je sprzedać, to od kwoty sprzedaży trzeba zapłacić prowizję na rzecz pośrednika, bądź koszty ogłoszenia w prasie. Jeżeli dochodzi do najmu szeregu mieszkań, to musisz mieć osobę, która będzie nadzorować system płatności. Z pomocą w tym wypadku przychodzą smart kontrakty, które pomagają obniżyć koszty, wyeliminować pośredników i stworzyć klarowny i transparentny przepływ gotówki.
Opieka zdrowotna – Osobiste akta zdrowotne mogą być kodowane i przechowywane w blockchainie za pomocą klucza prywatnego, który zapewnia dostęp tylko określonym osobom. Tę samą strategię można zastosować, aby zapewnić prowadzenie badań zgodnie z przepisami HIPAA (w bezpieczny i poufny sposób). Potwierdzenia operacji mogą być przechowywane w systemie blockchain i automatycznie wysyłane do ubezpieczycieli jako dowód zabiegu. Księga może być również wykorzystywana do ogólnego zarządzania opieką zdrowotną, na przykład do nadzorowania leków, zgodności z przepisami, wyników badań i zarządzania zaopatrzeniem opieki zdrowotnej. Co ciekawe – w Polsce również mamy do czynienia z smar kontraktami w opiece medycznej. W momencie wybuchu pandemii Covid-19 lekarze kierując pacjenta na kwarantannę musieli kontaktować się z sanepidem, który wydawał decyzję w tym zakresie. W związku z przeciążeniem systemu sanepidu dochodziło do kuriozalnych zdarzeń, gdzie osoby nie zostały odwoływane z kwarantanny pomimo upływu jej terminu. Ponadto sanepid po czasie przestał w ogóle dzwonić do osób i kierować ich na kwarantannę. W chwili obecnej lekarz odnotowując w systemie elektronicznym podejrzenie koronawirusa automatycznie wysyła informację do centrali sanepidu, która dzwoni do nas i jako automatyczna sekretarka kieruje na kwarantannę, dając wszelkie pouczenia, a także rozpoczynając bieg terminu kwarantanny. Taka automatyzacja znacząco usprawniła system opieki medycznej i sanepidu w Polsce.
Jakie są zalety smart kontraktów?
Pełna automatyzacja i niemalże bezbłędność smart kontaktów sprawia, że coraz więcej branż wdraża je do swoich firm, bądź poważnie rozważa takie rozwiązanie.
Autonomia – to Ty zawierasz umowę; nie ma potrzeby polegania na brokerze, prawniku lub innych pośrednikach w celu jej potwierdzenia. Nawiasem mówiąc, eliminuje to również niebezpieczeństwo manipulacji przez osobę trzecią, ponieważ wykonaniem zarządza automatycznie sieć, a nie jedna lub więcej, prawdopodobnie stronniczych, osób, które mogą popełnić błąd.
Szybkość – zwykle trzeba spędzać mnóstwo czasu i papierkowej roboty, aby ręcznie przetwarzać dokumenty. Inteligentne kontrakty wykorzystują kod oprogramowania do automatyzacji zadań, oszczędzając w ten sposób godziny w szeregu procesów biznesowych.
Oszczędności – inteligentne kontrakty pozwalają zaoszczędzić pieniądze, ponieważ eliminują obecność pośrednika. Na przykład musiałbyś zapłacić notariuszowi, aby był świadkiem twojej transakcji.
Dokładność – zautomatyzowane kontrakty są nie tylko szybsze i tańsze, ale także pozwalają uniknąć błędów, które wynikają z ręcznego wypełniania wielu formularzy.
Zaufanie – Twoje dokumenty są szyfrowane we wspólnej księdze. Nie ma mowy, żeby ktoś mógł powiedzieć, że je zgubił.
Kopia zapasowa – Wyobraź sobie, że twój bank stracił twoje konto oszczędnościowe. Na blockchainie każdy z Twoich znajomych będzie Cię wspierał. Twoje dokumenty są wielokrotnie powielane.
Bezpieczeństwo – kryptografia, szyfrowanie stron internetowych, zapewnia bezpieczeństwo twoich dokumentów. Nie ma hakowania. W rzeczywistości złamanie kodu i infiltracja jest w praktyce niemożliwa.
Jakie są wady smart kontraktów?
Inteligentne kontrakty są dalekie od doskonałości. Co się stanie, jeśli w kodzie pojawią się błędy? Albo jak rządy powinny regulować takie umowy? Albo w jaki sposób rządy doprowadziłyby do opodatkowania tego rodzaju inteligentnych transakcji?
Problemem smart kontraktów jest również postać dowodowa w sądzie. Dokumentacja tradycyjna w postaci papierowej pomaga nam w uniknięciu ewentualnych i negatywnych skutków zawartej umowy najmu mieszkania. Smart kontrakt działa automatycznie i występuje jako elektroniczne i zautomatyzowane zawarcie transakcji. W chwili obecnej przestarzała judykatura może doprowadzić do znacznych problemów w zakresie rozwiązywania tego rodzaju umów. Mamy jednak nadzieję, że wraz z rozwojem nowych technologii każdy kraj dostosuję prawo tak, by służyło obywatelom.
Gdzie można przetwarzać inteligentne kontrakty?
Przedstawiamy podstawowe narzędzia, które pozwalają na zawieranie smart kontraktów:
-Bitcoin: Bitcoin doskonale nadaje się do przetwarzania transakcji Bitcoin, ale ma ograniczone możliwości przetwarzania dokumentów.
-Łańcuchy boczne: to inna nazwa dla łańcuchów bloków, które działają w sąsiedztwie bitcoina i oferują większy zakres przetwarzania kontraktów.
-NXT: NXT to publiczna platforma blockchain, która zawiera ograniczony wybór szablonów inteligentnych kontraktów. Musisz użyć tego, co jest dane; nie możesz zakodować własnego kodu.
-Ethereum: ethereum to publiczna platforma blockchain i najbardziej zaawansowana do kodowania i przetwarzania inteligentnych kontraktów. Możesz kodować, co chcesz, ale będziesz musiał zapłacić za moc obliczeniową tokenami „ETH”.
Czy smart kontrakty wyprą tradycyjne umowy?
Analizując rozwój technologiczny każdego kraju, cyfryzację walut oraz inwestowanie w elektryczne pojazdy, to śmiało można stwierdzić, że idziemy w kierunku wdrażania smart kontraktów. Centrum zasobów IT Search Compliance sugeruje, że inteligentne kontrakty mogą wpływać na zmiany w niektórych branżach, na przykład w prawie. W takim przypadku prawnicy przejdą od pisania tradycyjnych umów do tworzenia standardowych szablonów inteligentnych umów, podobnych do standardowych tradycyjnych umów.
Inne branże, takie jak agenci rozliczeniowi, firmy kredytowe i księgowi, mogą również wykorzystywać inteligentne kontrakty do zadań, takich jak audyt w czasie rzeczywistym i ocena ryzyka. W rzeczywistości inteligentne kontrakty łączą się w hybrydę treści papierowych i cyfrowych, w których umowy są weryfikowane za pomocą blockchaina i potwierdzane fizyczną kopią.
Jeśli chodzi o potencjał samych inteligentnych kontraktów, zakres branż, na które może on wpływać, nie ma końca, od opieki zdrowotnej, przez motoryzację, po nieruchomości i prawo. Lista jest długa i z czasem pewnie będziemy się o tym coraz bardziej przekonywać.
